Psary - gmina Trzebinia

Powojenne wesela w Psarach

kapelaFragment wspomnień Jana Traczyńskiego, wieloletniego (dziś już nieżyjącego), sołtysa Psar

Po wyzwoleniu dużo jeszcze tradycji zachowało się sprzed lat. Przykładowo wesele było ładne jak na nim było 5-6 drużbów. Na każdym weselu była też starościna, która rozweselała gości, najwięcej przy wieczornych oczepinach. Pierwsza starościna zabierała panią młodą pod rękę, stała przed zespołem muzycznym i przyśpiewywała piosenki do rymu o parze młodych, a muzyka powtarzała tę melodię. Następnie robiły to drużki, które śpiewały nie tylko o parze młodych, ale i o swoich drużbach. Goście weselni stali wokół pod ścianami i przysłuchiwali się, a pod okna na oczepiny przychodziło wiele kobiet poza weselnych, żeby posłuchać przyśpiewek, która ładniej śpiewa.

Następnie starościna usadzała pannę młodą na środku izby. Z przyśpiewką, że jej zdejmuje wianeczek i na głowę zakłada czepiec, i dobija targu z panem młodym ile płaci za tak śliczną żonę. W tym czasie goście weselni wpłacali cepowe pani młodej. Na koniec, po ustaleniu wartości ze starościną, pan młody oddał co miał nawet zdjął swą marynarkę kładąc ją na kolana pani młodej i na rękach wynosił ją jako kochającą żonę. Znaną autorką i wykonawczynią rymowanych przyśpiewek była mama Zosi Papiernik.
W latach 50-tych tak na weselach jak i na zabawach dochodziło do bójek zwłaszcza jak przychodzili na nią chłopaki spoza terenu naszej wioski, najczęściej z Karniowic. Był to nawyk z lat przed 1939r., jak komuś nie wbito noża pomiędzy łopatki, to zabawa nie była udana. Były przypadki jak chłopaki Nowowiejscy zadarli ze Starowsianami, to jakiś czas do kościoła w Płokach chodzili przez Borki. Do lat 50-tych zabawy i inne imprezy nawet przedstawienia okolicznościowe odbywały się w poniemieckim baraku, gdzie obecnie stoi ośrodek zdrowia. Publiczność miejscowa chętnie na nie przychodziła, bo co mieli robić, choć głośniki w domach były zainstalowane, ale programu nie można było zmieniać.

"Psary, perła Ziemi Chrzanowskiej" - praca w zbiorach psarskiej biblioteki
Na podstawie rękopisów Jana Traczyńskiego przepisał Mieczysław Kempka
Warszawa, 2010-07-07