Psary - gmina Trzebinia

Wiejscy socyaliści czyli napad na psarskiego wójta 21.03.1902 r.

PrawdaZbliża się 115 rocznica tego wydarzenia:) PRAWDA była tygodnikiem poświęconym sprawom religijnym, narodowym, politycznym, gospodarskim i rozrywce. W roku 1902 w numerze 13, który wyszedł w Krakowie 29 marca zamieszczono list mieszkańców Psar dotyczący najazdu grupy przeciwników na kancelarię ówczesnego psarskiego wójta Błażeja Pytlika zatytuowany ,,Wiejscy socyaliści". Poniżej publikujemy tekst tego pisma które jest jedną z bardzo nielicznych wzmianek o naszej miejscowości w starych gazetach i książkach. Skany gazety można poczytać na stronie www  Jagielońskiej Biblioteki Cyfrowej Uniwersytetu Jagielońskiego. Tomasz Piszczek

 ,,Zewsząd są jakieś nowiny pozyteczne i naukowe, tylko z naszej wioski nic nie słychać. Otóż prosimy o umieszczenie wiadomosci w ,,Prawdzie", która do naszej szkoły przychodzi i zawsze coś pożytecznego przynosi. W dniu 21. marca b. r w psarach powiat Chrzanów, wrzała walka nielada, ku strapieniu bogobojnie myślących ubogich kalek, wdów, sierót i t. d., a ku radości socyalistów, którzy się już od kilku dni cieszyli zwycięstwem. Lecz nasza Matka Boska cudowna w Płokach raczyła wysłuchac ubogich, kalek i wdów, którzy tylko wzdychali powtarzając: oby tylko nie zrzucili z wójtostwa Błażeja Pytlika, bo dobry, szczery, litościwy i uczynny dla wszystkich.

Czytaj więcej: Wiejscy socyaliści czyli napad na psarskiego wójta 21.03.1902 r.

Grób nieznanego żołnierza z roku 1945.

1Przy starej drodze wiodącej z Psar do Płok po lewej stronie, pięć metrów od drogi w lesie tuż przed nowym cmentarzem w Płokach znajduje się grób niemieckiego żołnierza poległego w styczniu 1945 podczas ofensywy styczniowej armii radzieckiej. Mogiła niemieckiego żołnierza jest od dziesięcioleci zadbana- ostatnio zyskała nowy krzyż, i jak widać na fotografiach z początku kwietnia 2017 jest często odwiedzana przez okolicznych mieszkańców. Jak relacjonowała przed laty rodzinie Zofia Papiernik zwłoki odkryli już po przetoczeniu się frontu mieszkańcy. Okolice Psar i Płok znalazły się według niemieckiego planu obrony w tzw. pasie umocnień B1. Chrzanowski garnizon wojsk niemieckich stanowiły pozostałości oddziałów 344 i 371 dywizji piechoty oraz 10 dywizji przeciwlotniczej. W sumie było to około 3 tysiące żołnierzy. W walkach o Ziemię Chrzanowską po stronie radzieckiej brały udział wojska I Frontu Ukraińskiego marszałka Koniewa. Wśród nich znajdowały się 336 dywizja piechoty i 135 dywizja piechoty, które poniosły najdotkliwsze straty w walkach na naszym terenie. Niemiecki żołnierz zginął w walce najprawdopodobniej 19 stycznia 1945 roku.

Czytaj więcej: Grób nieznanego żołnierza z roku 1945.

Trzebinia na starej kartce pocztowej

wiat w starym styluZapraszamy serdecznie do odbycia sentymentalnej podróży do Trzebini końca XIX i początku XX wieku. Miasto przechodziło wtedy fazę burzliwego wzrostu zwiazaną z prężnie działajacym przemysłem i górnictwem. Trzebińska stacja kolejowa była ważnym węzłem komunikacyjnym w którym zbiegały się najważniejsze wtedy trasy galicyjskiej kolei żelaznej. W podróż zabiorą nas karty pocztowe z kolekcji pana Marka Głucha z Myślachowic. Z początkiem dwudziestego wieku Cesarsko Królewska Austria była konglomeratem wielu kultur i narodów, a Trzebinia była, tak jak teraz, ważnym węzłem komunikacyjnym na szlaku kolei żelaznych cesarstwa. Narody Austro-Węgier podróżując przez Galicję często odwiedzały Trzebinię - ważny węzeł przesiadkowy. Wśród kart pocztowych z widokami Trzebini większość adresowana była do "zagranicznych'' poddanych cesarza Franciszka Józefa. Morawianie, Austryjacy, Rusowie czy Madziarzy zatrzymywali się na trzebińskim dworcu na godzinę bądź dłużej pozostawiając dla nas te karty pocztowe jako świadectwo multikulturowego świata, któremu kres położył koniec I wojny światowej i upadek Cesarstwa Austro-Węgier. Jedna zpocztówek przedstawia krakowski rondel czyli barbakan zatytuowana ,,Pozdrowienia z Trzebini"- to swoiste kuriozm w czasie Wielkiej Wojny sprzedawano na trzebińskim dworcu kolejowym.

Czytaj więcej: Trzebinia na starej kartce pocztowej

Najstarsze psarskie budowle

Ze wspomnień Jana Traczyńskiego (nieżyjącego już) długoletniego sołtysa Psar. Nie napotkano na żadne zapisy dotyczące budowy pierwszej części kaplicy, tej od strony północnej, ale jak twierdzą starzy mieszkańcy Psar można datować na 1885 rok. Psary od zawsze należały do parafii w Płokach. Drugą część, tę szerszą dobudowano w latach 1909-11 i na jej rozbudowę hrabstwo Potoccy przekazali bezpłatnie wszystko potrzebne drewno. Jak wiadomo w latach około 1870-74 w Psarach wybudowano małą szkołę drewnianą z wieżyczką z jedną niedużą salą lekcyjną i izbą dla nauczyciela. Całkiem dobrą pamięć o tej szkole miała uczennica w latach 50-tych dwudziestego wieku, która do niej uczęszczała jako jedyne dziecko z przysiółka Stawiska Agata Kłeczek. Jak zimą nie mogła przejść przez śnieg, to płakała i prosiła tatę żeby ją przewiózł sankami koniem. W 1909 wymieniona szkoła spłonęła, a w 1913roku otwarto już nową wybudowaną z cegły i krytą dachówką. Była tam sala lekcyjna 45m kwadratowych, piec kaflowy oraz dwa pokoje i kuchnia dla nauczycieli. Dodatkowo wynajmowano 2-3 izby na lekcje w zależności od liczby uczniów.

Czytaj więcej: Najstarsze psarskie budowle

Mapa Psar z roku 1848

mapapsary2Dzięki Panu Maciejowi Banasikowi z Jaworzna mozemy cieszyć się ze skanów jednej z najstarszych map Psar * pochodzącej z roku 1848. Orginał mapy w skali 1:2880 znajduje się w Archiwum Narodowym w Krakowie przy ulicy Lubicz i jest częścią księgi katastralnej z roku 1848. Jednak mapa na naszym skanie to kopia orginału z połowy XIX wieku. Była używana w roku 1937  przy klasyfikacji gruntów rolnych , domów i działek. Pan Maciej dowiedział się min. dzięki niej: ,, Wiem na przykład, że w 1848 w domu numer 30 mieszkała rodzina Bodzęta prawdopodobnie rodzice przyszłej żony mojego prapradziadka albo dziadkowie".

Czytaj więcej: Mapa Psar z roku 1848