Psary - gmina Trzebinia

Święto Trzech Króli

Jedno z najważniejszych świąt w Kościele Katolickim, Objawienie Pańskie, przez polską tradycję nazywane jest Świętem Trzech Króli. Jest po Wielkanocy i Bożym Narodzeniu najstarszym świętem, obchodzonym od IV wieku naszej ery. W dawniejszych czasach kończyło okres Godów i zaczynało karnawał. Święcono wówczas złoto i kadzidło, a od XVIII wieku także kredę. Opisywano następnie tą kredą drzwi, zapisując na nich rok i litery K+M+B. Skrót ten wywodzi się od dawniejszego CMB - Christus Mansionem Benedicat (Niech Chrystus błogosławi temu domowi), z czasem zaczął być błędnie odczytywany jako pierwsze litery imion mędrców. W Polsce dzień ten przez dziesiątki lat był dniem wolnym od pracy. W roku 1960 ówczesna władza w ramach walki z Kościołem zniosła święto. Od roku 2011 ponownie święto państwowe i dzień wolny od pracy (PM)

Świętego Szczepana

do w szczepana

Współczesne malarstwo ludowe. Jan Uryga "Kolędnicy"

W Polsce drugi dzień świąt związany jest z pierwszym męczennikiem Świętym Szczepanem. Zginął on za wiarę około 36 roku w Jerozolimie, ukamienowany przez tamtejszą społeczność żydowską.

Czytaj więcej: Świętego Szczepana

Święcenie pokarmów

 

Święcenie pokarmów w Psarach rok 1965

Tradycja obrzędu święcenia potraw sięga w Polsce czasów średniowiecza. Pierwotnie święcenie odbywało się w domach wiernych. Ksiądz święcił wszystko co miało znaleźć się na świątecznym stole. Czynności te zajmowały proboszczom zbyt dużo czasu i biskupi nakazali święcenie potraw w kościele. Poza Polską tradycja ta jest kultywowana w niektórych alpejskich rejonach Austrii i Niemiec (Tyrol, Karyntia, Styria, Bawaria). W Wielką Sobotę święci się także ogień i wodę. Poświęcony ogień symbolizuje światło chrystusowe, a obrzęd ten wprowadzono w Polsce w XV wieku. Do ludowej tradycji w naszych okolicach należało również potrząsanie drzewami w sadach, gdy w czasie mszy odezwały się dzwony. Miało to gwarantować bogate zbiory. (PM)

Czytaj więcej: Święcenie pokarmów

Tłusty czwartek

733px-Polish paczkiTłusty czwartek – w kalendarzu chrześcijańskim ostatni czwartek przed wielkim postem, znany także jako zapusty. Tłusty czwartek rozpoczyna ostatni tydzień karnawału. W Polsce oraz w katolickiej części Niemiec, wedle tradycji, w tym dniu dozwolone jest objadanie się. Ponieważ data tłustego czwartku zależy od daty Wielkanocy, dzień ten jest świętem ruchomym. Następny czwartek jest czwartkiem po Środzie Popielcowej i należy do okresu wielkiego postu, podczas którego chrześcijanie ze względów religijnych (pokutnych), jako przygotowanie do Świąt Wielkiejnocy powinni zachowywać wstrzemięźliwość jako wyraz umartwienia. Najpopularniejsze potrawy to pączki i faworki, zwane również w niektórych regionach chrustem lub chruścikami. Dawniej objadano się pączkami nadziewanymi słoniną, boczkiem i mięsem, które obficie zapijano wódką.

Czytaj więcej: Tłusty czwartek

Andrzejki

andrzejki

Woskowa wydrapywanka - Psary, lata 60. XX wieku.

Andrzejki (znane też jako Jędrzejki lub Jędrzejówki) – wieczór wróżb odprawianych w nocy z 29 na 30 listopada, w wigilię świętego Andrzeja, patrona Szkocji, Grecji i Rosji. Pierwsza polska wzmianka literacka o nim pojawiła się w 1557 za sprawą Marcina Bielskiego. Dzień ten przypada na końcu lub na początku roku liturgicznego. Andrzejki są specjalną okazją do zorganizowania ostatnich hucznych zabaw przed rozpoczynającym się adwentem. Niegdyś wróżby andrzejkowe miały charakter wyłącznie matrymonialny i przeznaczone były dla niezamężnych dziewcząt (męskim odpowiednikiem andrzejek były katarzynki).

Czytaj więcej: Andrzejki