Psary - gmina Trzebinia

Niedziela Palmowa

Niedziela ta rozpoczyna Wielki Tydzień. Obchodzimy ją na pamiątkę wjazdu Jezusa do Jerozolimy. Główną uroczystością Niedzieli Palmowej jest święcenie i procesja z palmami. Po raz pierwszy procesje z palmami obchodzili w VI wieku chrześcijanie jerozolimscy, z czasem przyjęły się one w całym Kościele. Samo święcenie palm do liturgii Kościoła wprowadzono w XI wieku. W naszym regionie z Niedzielą Palmową łączy się zwyczaj połykania bazi wierzbowej. Wierzono, że uchroni to duszę, a przede wszystkim ciało (aby gardło nie bolało ). Z poświęconych palm robiono także w Wielki Czwartek krzyże, które następnie w Wielki Piątek, przed wschodem słońca, zatykano na szczycie dachu. Miało to chronić dom przed pożarem. (PM)

Środa Popielcowa

 

Faat Julian PopielecPopielec rozpoczyna w kalendarzu chrześcijańskim okres Wielkiego Postu. Na znak pokuty kapłan posypuje wiernym głowę popiołem wymawiając słowa: Pamiętaj, że jesteś prochem i w proch się obrócisz lub Nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię. Tradycja ta pojawiła się po raz pierwszy w VIII wieku, w XI stuleciu papież Urban II uczynił ją obowiązującą w całym Kościele.

Czytaj więcej: Środa Popielcowa

Święcenie pokarmów

 

Święcenie pokarmów w Psarach rok 1965

Tradycja obrzędu święcenia potraw sięga w Polsce czasów średniowiecza. Pierwotnie święcenie odbywało się w domach wiernych. Ksiądz święcił wszystko co miało znaleźć się na świątecznym stole. Czynności te zajmowały proboszczom zbyt dużo czasu i biskupi nakazali święcenie potraw w kościele. Poza Polską tradycja ta jest kultywowana w niektórych alpejskich rejonach Austrii i Niemiec (Tyrol, Karyntia, Styria, Bawaria). W Wielką Sobotę święci się także ogień i wodę. Poświęcony ogień symbolizuje światło chrystusowe, a obrzęd ten wprowadzono w Polsce w XV wieku. Do ludowej tradycji w naszych okolicach należało również potrząsanie drzewami w sadach, gdy w czasie mszy odezwały się dzwony. Miało to gwarantować bogate zbiory. (PM)

Czytaj więcej: Święcenie pokarmów

Tłusty czwartek

733px-Polish paczkiTłusty czwartek – w kalendarzu chrześcijańskim ostatni czwartek przed wielkim postem, znany także jako zapusty. Tłusty czwartek rozpoczyna ostatni tydzień karnawału. W Polsce oraz w katolickiej części Niemiec, wedle tradycji, w tym dniu dozwolone jest objadanie się. Ponieważ data tłustego czwartku zależy od daty Wielkanocy, dzień ten jest świętem ruchomym. Następny czwartek jest czwartkiem po Środzie Popielcowej i należy do okresu wielkiego postu, podczas którego chrześcijanie ze względów religijnych (pokutnych), jako przygotowanie do Świąt Wielkiejnocy powinni zachowywać wstrzemięźliwość jako wyraz umartwienia. Najpopularniejsze potrawy to pączki i faworki, zwane również w niektórych regionach chrustem lub chruścikami. Dawniej objadano się pączkami nadziewanymi słoniną, boczkiem i mięsem, które obficie zapijano wódką.

Czytaj więcej: Tłusty czwartek

Andrzejki

andrzejki

Woskowa wydrapywanka - Psary, lata 60. XX wieku.

Andrzejki (znane też jako Jędrzejki lub Jędrzejówki) – wieczór wróżb odprawianych w nocy z 29 na 30 listopada, w wigilię świętego Andrzeja, patrona Szkocji, Grecji i Rosji. Pierwsza polska wzmianka literacka o nim pojawiła się w 1557 za sprawą Marcina Bielskiego. Dzień ten przypada na końcu lub na początku roku liturgicznego. Andrzejki są specjalną okazją do zorganizowania ostatnich hucznych zabaw przed rozpoczynającym się adwentem. Niegdyś wróżby andrzejkowe miały charakter wyłącznie matrymonialny i przeznaczone były dla niezamężnych dziewcząt (męskim odpowiednikiem andrzejek były katarzynki).

Czytaj więcej: Andrzejki