Psary - gmina Trzebinia

Andrzejki

andrzejki

Woskowa wydrapywanka - Psary, lata 60. XX wieku.

Andrzejki (znane też jako Jędrzejki lub Jędrzejówki) – wieczór wróżb odprawianych w nocy z 29 na 30 listopada, w wigilię świętego Andrzeja, patrona Szkocji, Grecji i Rosji. Pierwsza polska wzmianka literacka o nim pojawiła się w 1557 za sprawą Marcina Bielskiego. Dzień ten przypada na końcu lub na początku roku liturgicznego. Andrzejki są specjalną okazją do zorganizowania ostatnich hucznych zabaw przed rozpoczynającym się adwentem. Niegdyś wróżby andrzejkowe miały charakter wyłącznie matrymonialny i przeznaczone były dla niezamężnych dziewcząt (męskim odpowiednikiem andrzejek były katarzynki).

Czytaj więcej: Andrzejki

Suzaje

 suzaje1

Psarskie suzaje w roku 1954

Wielkimi krokami zbliża się koniec karnawału. Z tej okazji warto wspomnieć o tradycji, która dla starszych mieszkańców będzie wspomnieniem czasów młodości, a dla młodzieży ciekawą opowieścią. Suzaje, bo o nich piszę, są zwyczajem kultywowanym kiedyś we wsiach wschodniej części powiatu chrzanowskiego. Suzaje chodziły po wsi przez ostatnie trzy dni karnawału, aż do środy popielcowej. Dziewczyny przebierały się za mężczyzn, a chłopcy za kobiety. Wszystko było "na opak".

Czytaj więcej: Suzaje

Średniowieczny karnawał

breughel3Wraz ze świętem Trzech Króli nastaje radosny okres karnawału który trwa aż do Środy Popielcowej. Okres karnawału obecnie kojarzy nam się z wielkimi paradami na sambodromie w Rio De Janeiro, a niektórym z Wenecją i jej karnawałem masek. Jednak to co dziś jest synonimem karnawału posiada bardzo starą tradycję sięgającą czasów antycznych i rzymskich Saturnalii. Zaś samo  słowo ,,karnawał" pochodzi z ,,carrus navalis" co oznacza tyle co ,,statek na kołach".

Czytaj więcej: Średniowieczny karnawał

Boże Narodzenie

Po staropolsku święta nazywano Godami lub Godnymi Świętami. Miał to być nie tylko dzień narodzin Boga, ale również zaślubin dnia z nocą. Pierwszy dzień świat obchodzono uroczyście i nabożnie. Nie wolno było nic robić. W niektórych miejscowościach w okolicy nie zamiatano izb, nie palono w piecu i nie gotowano. Po mszy ubrani odświętnie ludzie rozchodzili się od razu do domów, nie zatrzymując się jak zwykle na pogawędkę.

Czytaj więcej: Boże Narodzenie

Wigilia Bożego Narodzenia

Chcemy przypomnieć jak wyglądały kiedyś Święta Bożego Narodzenia i wspomnieć związane z nimi obyczaje. O świętach tych w naszych okolicach można przeczytać między innymi w książkach Stanisława Stochela i Stanisława Polaczka. Wigilia nazywana w dawnej Polsce postnikiem, wilią, bożym obiadem czy pańską wieczerzą.

Czytaj więcej: Wigilia Bożego Narodzenia