Psary - gmina Trzebinia

Dawne psarskie zwyczaje w monografii Stanisława Polaczka 1898

polaczekStanisław Polaczek był wiejskim nauczycielem z Rudawy który w roku 1894 nadesłał pracę na konkurs Muzeum ks.Dzieduszyckich we Lwowie. Dzieło które nosiło tytuł ,,Powiat Chrzanowski w W. Ks. Krakowskiem monografia historyczno- geograficzna" zachwyciło jury konkursu a samego autora zmobilizowało do jej wydania drukiem. Mecenasem dzięki któremu możliwe stało sie wydanie publikacji był Andrzej Hr. Potocki. Książka wyszła w Krakowie w roku 1898. Drugie rozszerzone wydanie w którym autor zrzeka sie swych praw na rzecz społeczności Powiatu Chrzanowskiego miało miejsce dokładnie 100 lat temu w roku 1914 nakładem Wydziału Rady Powiatowej Chrzanowskiej. Książka jest kopalnią wiadomości na temat naszej miejscowości która wzmiankowana jest w niej kilkadziesiąt razy.

 

 

Czytaj więcej: Dawne psarskie zwyczaje w monografii Stanisława Polaczka 1898

Święcenie pokarmów

 

Święcenie pokarmów w Psarach rok 1965

Tradycja obrzędu święcenia potraw sięga w Polsce czasów średniowiecza. Pierwotnie święcenie odbywało się w domach wiernych. Ksiądz święcił wszystko co miało znaleźć się na świątecznym stole. Czynności te zajmowały proboszczom zbyt dużo czasu i biskupi nakazali święcenie potraw w kościele. Poza Polską tradycja ta jest kultywowana w niektórych alpejskich rejonach Austrii i Niemiec (Tyrol, Karyntia, Styria, Bawaria). W Wielką Sobotę święci się także ogień i wodę. Poświęcony ogień symbolizuje światło chrystusowe, a obrzęd ten wprowadzono w Polsce w XV wieku. Do ludowej tradycji w naszych okolicach należało również potrząsanie drzewami w sadach, gdy w czasie mszy odezwały się dzwony. Miało to gwarantować bogate zbiory. (PM)

Czytaj więcej: Święcenie pokarmów

Niedziela Palmowa

Niedziela ta rozpoczyna Wielki Tydzień. Obchodzimy ją na pamiątkę wjazdu Jezusa do Jerozolimy. Główną uroczystością Niedzieli Palmowej jest święcenie i procesja z palmami. Po raz pierwszy procesje z palmami obchodzili w VI wieku chrześcijanie jerozolimscy, z czasem przyjęły się one w całym Kościele. Samo święcenie palm do liturgii Kościoła wprowadzono w XI wieku. W naszym regionie z Niedzielą Palmową łączy się zwyczaj połykania bazi wierzbowej. Wierzono, że uchroni to duszę, a przede wszystkim ciało (aby gardło nie bolało ). Z poświęconych palm robiono także w Wielki Czwartek krzyże, które następnie w Wielki Piątek, przed wschodem słońca, zatykano na szczycie dachu. Miało to chronić dom przed pożarem. (PM)

Środa Popielcowa

 

Faat Julian PopielecPopielec rozpoczyna w kalendarzu chrześcijańskim okres Wielkiego Postu. Na znak pokuty kapłan posypuje wiernym głowę popiołem wymawiając słowa: Pamiętaj, że jesteś prochem i w proch się obrócisz lub Nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię. Tradycja ta pojawiła się po raz pierwszy w VIII wieku, w XI stuleciu papież Urban II uczynił ją obowiązującą w całym Kościele.

Czytaj więcej: Środa Popielcowa

Tłusty czwartek

733px-Polish paczkiTłusty czwartek – w kalendarzu chrześcijańskim ostatni czwartek przed wielkim postem, znany także jako zapusty. Tłusty czwartek rozpoczyna ostatni tydzień karnawału. W Polsce oraz w katolickiej części Niemiec, wedle tradycji, w tym dniu dozwolone jest objadanie się. Ponieważ data tłustego czwartku zależy od daty Wielkanocy, dzień ten jest świętem ruchomym. Następny czwartek jest czwartkiem po Środzie Popielcowej i należy do okresu wielkiego postu, podczas którego chrześcijanie ze względów religijnych (pokutnych), jako przygotowanie do Świąt Wielkiejnocy powinni zachowywać wstrzemięźliwość jako wyraz umartwienia. Najpopularniejsze potrawy to pączki i faworki, zwane również w niektórych regionach chrustem lub chruścikami. Dawniej objadano się pączkami nadziewanymi słoniną, boczkiem i mięsem, które obficie zapijano wódką.

Czytaj więcej: Tłusty czwartek