Psary - gmina Trzebinia

Rezerwat Ostra Góra

ostragoraTo wyjątkowe miejsce ustanowiono rezerwatem w 1959 roku w celu ochrony unikalnej formacji buczyny karpackiej porastającej szczyt wzgórza pomiędzy Myślachowicami i Psarami. Rezerwat obejmuje powierzchnię łącznie 7.22 ha. Najstarsze porastające je buki mają grubo ponad 200 lat. Na terenie naszego rezerwatu występuje piętnaście gatunków roślin chronionych. Ze zwierząt nietrudno zaobserwować dziki, jelenie, sarny, zające, lisy, kuropatwy, bażanty różne gatunki jaszczurek, węże i ponad trzydzieści gatunków ptaków. Na przełomie lutego/ marca 2016 zaobserwowano i sfotografowano tu stado sześciu sztuk muflonów. Miejsce to posiada również swoją tajemniczą historię. Na terenie rezerwatu znajdują sie bardzo tajemnicze ruiny. Noszą one zwyczajową nazwę "Owczarnia" i nie zostały nigdy przebadane archeologicznie.

Wycieczka na ,,Ostrą Górę" - kliknij tutaj

Wycieczka na ,,Ostrą Górę" część II - kliknij tutaj

Wycieczka na południe od ,,Ostrej Góry" - kliknij tutaj

Rezerwat Ostra Góra- kliknij na film

kataster

Folwark Owczarnia na planie ktastralnym z roku 1848

 

Inne artykuły z naszej strony o tym urokliwym miejscu:

Lądowisko Harcerskiego Oddziału Szybowcowego Ostra Góra 1938- kliknij na artykuł

Tajemnica Ostrej Góry wyjaśniona- kliknij na artykuł

Inne ruiny na terenie rezerwatu- kliknij na artykuł

Wiosenny spacer po rezerwacie- kliknij na artykuł

Buki w rezerwacie Ostra Góra na zdjęciach Macieja Banasika

Jesienny rezerwat Ostra Góra i ruiny owczarni na zdjęciach Tomasza Piszczka

Zimowy rezerwat Ostra Góra i ruiny owczarni na zdjęciach Tomasza Piszczka

Wiosenny rezerwat Ostra Góra i ruiny owczarni na zdjęciach Tomasza Piszczka

Powidoki, Ostra Góra 2.04.2016

Chyba wszyscy mieszkańcy Powiatu Chrzanowskiego znają Roberta Rejdycha znakomitego fotografika i filmowca który na kliszy fotograficznej i taśmie filmowej w artystyczny sposób utrwala piękno zarówno naszego krajobrazu jak również zamieszkujących nasz powiat ludzi . Pan Robert- uczeń Karola Mroziewskiego, guru trzebińskich fotografików kroczy pewnie swoją artystyczną drogą bezkompromisowo i w sposób bardzo twórczy utrwalając na kliszy to co wielu z nas nie dysponujących talentem twórcy sprzed oczu ucieka. Piękno różne ma nazwy. Cykl ,,Powidoki” w ramach którego twórca sportretował w niezwykły sposób przyrodę naszego psarskiego rezerwatu świadczy o wielkiej wrażliwości i dojrzałości warsztatowej pana Roberta który na co dzień tworzy kroniki filmowe w ramach Chrzanowskiej Telewizji Lokalnej. Bardzo dziękujemy za możliwość zamieszczenia na naszej stronie tych niezwykłych spojrzeń na nasz psarski rezerwat..

Największy buk w Polsce

DSCN6031Jak przypuszcza Piotr Grzegorzek z Muzeum w Chrzanowie jeden z buków znajdujących się na terenie rezerwatu Ostra Góra w Psarach może być największym i najstarszym drzewem tego gatunku rosnącym w Polsce. Buk z rezerwatu Ostra Góra liczy sobie w obwodzie (mierzonym na wysokości 130 cm) grubo ponad sześć metrów, podczas gdy norma dla tego gatunku tak aby stać się on mógł pomnikiem przyrody liczy.. trzy metry. By bo objąć potrzeba około 13 dzieci. Buk rekordzista liczy sobie ponad 20 metrów wysokości, jego wiek oblicza się na blisko 300 lat co jak na ten gatunek jest wiekiem wielce sędziwym.

Mimo wszystko drzewo jak na swój wiek wydaje się być w dobrej formie – wciąż wypuszcza nowe pędy. Wiek i długotrwałe wystawienie na wiatry oraz warunki atmosferyczne bez osłony innych drzew (bardzo długi czas Ostra Góra to były pojedyncze drzewa a nie las jak teraz) powoduje na nim liczne zgrubienia – drzewo w swej wyższej części ma kilka dziupli co ułatwia gniazdowanie licznym chronionym zwierzętom takim jak sowy czy nietoperze. Ile buk rekordzista będzie cieszyć nasze oczy nie wiadomo- wiemy natomiast ile w rezerwacie będzie się rozkładał aż zniknie. Potrwa to .. kilkadziesiąt lat. Na razie możemy być dumni z tego że na naszym terenie mamy takiego rekordzistę. Buk posiada również swoje tajemnice o czym przekonały się naocznie dzieci które w zeszłą niedzielę wybrały się tam na wycieczkę z nauczycielem panem Maciejem Pulnarem. (TP)

Tajemnica ,,Ostrej Góry" wyjaśniona

katasterW listopadzie ubiegłego roku (2012) pani Joanna M. Dziewulska przesłała nam fragment swej pracy pt. ,,Inwentarz dóbr Młoszowa, Dulowa i Karniowice w okręgu Wolnego Misata Krakowa położonych" z 1839. Przedstawiamy jej fragment dotyczacy zabudowań folwarku Ostra Góra. Autorka twierdzi, że opis jest tak dokładny iż mozna by się pokusić o umieszczenie tam ( Ostra Góra ) tablicy na której odtworzono by istniejące tu kiedyś zabudowania . Oto ten bardzo ciekawy tekst napisany archaicznym polskim językiem. Pani Joannie M. Dziewulskiej z Uniwersytetu Jagielońskiego w Krakowie serdecznie dziękujemy za uodstępnienie tego tekstu.

Folwark Ostra Góra

,,Składa się on z dwóch stodół i owczarni wraz z pomieszkaniem dla owczarza. W części pierwszej od wschodu, która jest cała murowana z kamienia, a ściany poprzeczne są fajermurami, jest sień, do której się wchodzi z obory. Z tych sieni na prawo są drzwi do izby, mieszkania owczarza, w tej jedno okno na obore ku zachodowi, a drugie na południe, piec do ogrzewania z blachą, drzwiczkami i rusztem, piec chlebowy z kominem, podłoga i powała, również drzwi i okna są dosyć dobre. Komin z tego pomieszkania jest wyprowadzony nad dach. Dach gontowy w dobrem dosyć stanie. Z tych sieni schody dosyć dobre prowadzą na górę, a pod niemi drugie do piwnicy murowanej, sklepionej. W tejże części dalej jest owczarnia, do której przechód ze sieni owczarza na lewo, a bramy dwie wielkie z obory. Z tą częscią zabudowania na lewo łączy się owczarnia druga, również murowana, tworząca część północną ku wschodowi ciągnąca się. W tej owczarni podobnież są dwie bramy z obory, także podbita gontem. Obie te owczarnie mają powałę z tarcic dobrą, okienka wszystkie sa opatrzone kratami żelaznymi, wewnątrz dla owiec są porządne drabiny i kozły. Do tej drugiej owczarni przytyka część trzecia zabudowania, stodoła, wzdłóż od północy ku połodniowi ciągnaca się, ściany podłużne ma z drzewa rzniętego, na podmurowaniu w słupach murowanych, a ściany poprzeczne całkiem murowane z fajermurami, poszyta strzechą z trzema szarami gontów od spodu. W stodole tej jest jedno boisko opatrzone wrotami i dwa sąsieki. Z obory jest osobny wchód do komórki, w której umieszczoną jest sieczkarnia żelazna, strzecha na tej stodole dosyć dobra. Druga stodoła równej wielkości jak pierwsza, nowa zupełnie, stoi względem pierwszej na zachód, w kierunku podobnym, pokryta strzechą, a od dołu trzema szarami gontów. Ma ściany podłużne z drzewa rzniętego na podmurowaniu, w słupach murowanych, sciany zaś poprzeczne, to jest południowa i północna, całe murowane z fajermurami. Takze i ta stodoła jest o jednym boisku i dwóch sąsiekach. Boisko jeszce nie ubite, a sąsiek północny niewyplantowany. Przy tej stodole jest spichlerz przy fajermurze południowym. Tak obu stodół jako i pierwszej owczarni, ściany porzeczne z fajermurami tworzą front całego zabudowania ku południowi. Pomiędzy stodołami zamyka dziedziniec mur od północy, a od południa tak między stodołami, jako i też między owczarnia pierwszą a stodołą srodkową, sztachety nad podmurowaniu, między filarami murowanymi, ozdoboionymi baniami garncarskiej roboty. W srodku tych sztachet są bramy, a nad tymi daszek. Całe to powyższe założenie znajduje się w stanie dobrym".

m2Już od paru tygodni w psarskim lesie można zaobserwować stado muflonów- dzikich przodków owcy domowej. Z mapy zasięgu gatunku można wywnioskować, że psarskie muflony są najbardziej na wschód Europy wysuniętą szpicą tego gatunku! Psarskie stado zostało już sfotografowane i byłoby pięknie, gdyby u nas przetrwało dowodząc przyrodniczych walorów jakie posiada nasza gmina. Pierwotnie muflon występował tylko na Korsyce i Sardynii, później ten najmniejszy przedstawiciel dzikich owiec został introdukowany w wielu miejscach Europy. Na polskich terenach pojawił się w roku 1901. Muflony zostały sprowadzone w Sudety ze Słowacji w roku 1901 lub 1902 przez hrabiego von Magnusa, ówczesnego właściciela ziemskiego. Na terenie Polski muflony pojawiły się wraz z powojenną zmianą granic. Mapa distribucin mufln Ovis musimonMuflon jest górską owcą- to, że w tej chwili przebywa w naszych okolicach jest kolejnym świadectwem naszego górskiego położenia.  Obecnie rejony ich występowania to Karkonosze, Masyw Śnieżnika, Góry Wałbrzyskie, Góry Sowie, Góry Bardzkie. W Górach Świętokrzyskich introdukowano go w 1952. Zamieszkuje też Wzgórza Dylewskie w województwie warmińsko-mazurskim oraz lasy wałeckie. Ostatnimi czasy pojawiły się na Podkarpaciu i w Beskidzie Śląskim oraz w okolicach Bystrzanowic Dworu (około 15 sztuk). A w połowie lat 90 w triadzie wąwozów: Lipa, Siedmica, Myśliborski (W Chełmach części Pogórza Kaczawskiego – Park Krajobrazowy Chełmy). Populację muflonów szacowano na około 200 sztuk, z czego 120 owiec żyło w okolicach Wojkowic (woj. śląskie). W okresie międzywojennym, w 1934 r., zasiedlono 18 sztukami muflonów nadleśnictwo Starzawę w woj. lwowskim, a w 1936 r. również nadleśnictwo Spałę. Majątek Starzawa należał do dóbr Pawlikowskich z Medyki i był dzierżawiony przez hr. Adama Potockiego ze Smotrycza. Zwierzęta te znacznie ucierpiały w wyniku II wojny światowej. W polskim prawie łowieckim muflon jest gatunkiem łownym z okresem ochronnym. Na tzw. tryki polować wolno od 1 października do końca lutego, natomiast na owce i jagnięta od 1 października do 15 stycznia. Widać z tego, że myśliwi powinni dać spokój naszym psarskim muflonom do jesieni 2016 r. Mufflon Ovis MusimonWarto zaobserwować te niezwykłe zwierzęta w naszym rejonie do momentu, gdy się przeniosą gdzie indziej lub zostaną zabite przez myśliwych dla trofeów, bo szczególnie rogi tryka (na jego nieszczęście) wyglądają bardzo imponująco. Muflony w naszym kraju są rzadkie– ich populacja nie przekracza 200 sztuk, tym bardziej szkoda, że można na nie polować. Do myśliwych apel- nie zabijajcie psarskich muflonów!