Psary - gmina Trzebinia

Wapiennik nieopodal Olkusza

IMG 6582Długość trasy: 21 km
Czas jazdy: samochód – 25 minut, rower – 1 godzina 15 minut

Niedaleko Olkusza, tuż przy drodze wojewódzkiej 791 po prawej stronie jadąc w kierunku miejscowości Klucze znajduje sie zapomniany zabytek techniki. Z drogi widać go najlepiej zimą, w innych porach roku zasłaniaja go drzewa.  Nie jest on również zaznaczony na mapach ale jest zazanaczony na nich znadujący się przy nim niewielki, nieczynny dziś  kamieniołom. Wapiennik bo o nim mowa (także: piec wapienniczy lub piec wapienny) to piec szybowy, przeznaczony do wypalania skał wapiennych, w celu uzyskania z nich wapna palonego. Na terenie Małopolski nazywało się taką nazwą  oprócz samych pieców również istniejące kamieniołomy wapienia.

Dla ciekawych- Technologia wypalania wapienia.
Wapienniki rozgrzewano do temperatury 900-1000 °C najczęściej pozyskiwanym z pobliskich lasów drewnem lub węglem kamiennym (także torfem). Wkład ładowany był od góry za pomocą prostych, drewnianych konstrukcji. Piec pracował w sposób ciągły. Otwór w górnej części szybu zasypywano na przemian warstwami kamienia wapiennego i paliwa. Wsad obsuwając się w dół szybu pieca był podgrzewany spalinami ze strefy wypału, następnie węgiel ulegał zapaleniu natomiast w strefie wypalania, gdzie temperatura dochodziła do 1200 °C, wapień ulegał rozkładowi według reakcji:

    CaCO3 + ciepło → CaO + CO2

Four chauxSzyb pieca wapiennego w swojej górnej części miał nadbudowany zwężający się komin z cegły, w celu uzyskania większego ciągu i szybszego przebiegu procesu wypalania. Ponieważ proces ten wymaga utrzymania wysokiej temperatury, szyb pieca izolowany był z zewnątrz warstwą ziemi. Ściany wapiennika wzmacniano dodatkowo grubymi, metalowymi prętami. Wypalany surowiec zsypywał się w dół szybu w przeciwprądzie do ruchu gorącego powietrza. Wytworzony w procesie rozkładu dwutlenek węgla uchodził do atmosfery ze spalinami, a wapno palone ochłodzone w dolnej części pieca, było wybierane przez dolny szyb jako gotowy produkt.

Artykuł o wypalniu na podstawie Wikipedii.

 

 

 

 

Wapienik niedaleko Olkusza- fot. Tomasz Piszczek

001